8 câu hỏi khai vấn giúp bạn thoát khỏi “bẫy” khủng hoảng hiện sinh

Bạn đã bao giờ thức dậy và cảm thấy mình thật… mờ nhạt giữa một thế giới đầy rẫy những tấm gương thành công rực rỡ trên mạng xã hội? Bạn sợ mình sống một cuộc đời lãng phí, không có gì đáng tự hào?

Mình sẽ là ai nếu cả đời không rực rỡ?

Tại Trung tâm Tâm lý và Phát triển Con người NHC Việt Nam, Hải Yến thường xuyên gặp gỡ những bạn trẻ đang loay hoay trong trạng thái chưa chấp nhận bản thân hoặc mông lung về chính cuộc đời của mình. Chính vì chưa yêu lấy con người thật vốn có, các bạn vô tình đánh mất đi lòng biết ơn với cuộc sống, thậm chí cảm thấy sự tồn tại của mình chẳng có giá trị gì.

Những cảm xúc tiêu cực, tệ hại vì một bài kiểm tra điểm thấp, một mục tiêu chưa hoàn thành, hay đơn giản là thấy mình chẳng giỏi bằng “con nhà người ta” thường đến từ áp lực thành công mà xã hội, nhà trường hay chính cha mẹ vô tình đặt lên vai các bạn trẻ. Chúng tạo thành những “mô thức” sâu trong tâm trí, khiến bạn luôn thấy mình “chưa đủ tốt”.

Chính vì vậy, để hạnh phúc trọn vẹn, điều đầu tiên bạn cần làm là học cách chấp nhận bản thân trong tâm thế vững chãi. Khi có nội lực bền vững được xây dựng từ những thay đổi nhỏ nhất mỗi ngày, bạn sẽ không còn phải gồng mình lên để chứng minh giá trị hay “độ rực rỡ” của mình với thế giới bên ngoài nữa.

Sự trưởng thành nội tâm bắt đầu từ những khoảng dừng để soi chiếu. Hãy tự hỏi: “Mình đang sống vì kỳ vọng của đám đông, hay vì những giá trị thực của chính mình?”. Nếu bạn bắt đầu tự hỏi câu đó, chúc mừng nhé, bạn đã bước một bước rất dài trên hành trình thấu hiểu bản thân rồi đấy!

Định nghĩa lại sự rực rỡ: Cuộc đời mỗi người là một màn trình diễn “pháo hoa” riêng

Rực rỡ không phải là ánh hào quang lấp lánh bên ngoài mà là sự rõ ràng và nhất quán với giá trị cốt lõi của chính mình. Thay vì sa vào “đầm lầy” so sánh khiến bản thân thêm nghi kỵ chính mình, bạn hãy dành thời gian để tập trung thiết lập những mục tiêu riêng.

Mỗi ngày, chỉ cần đề ra 3-5 mục tiêu nhỏ và hoàn thành chúng. Và quan trọng nhất là: Hãy học cách tử tế với chính mình bằng sự ghi nhận.

Hải Yến gợi ý cho bạn một số tips như:

• Hoàn thành mục tiêu ngày? Hãy thưởng cho mình 5 phút nghe bản nhạc yêu thích.
• Đạt được một dự án lớn hơn? Cho phép mình một ngày nghỉ ngơi đúng nghĩa.

Mỗi lần bạn ăn mừng một thành tựu nhỏ, chính là bạn đang tỏa sáng như một bông pháo hoa rực rỡ cho cuộc đời mình rồi đó!

Chấp nhận sự “bình thường” nhưng không “tầm thường” không có nghĩa là bỏ cuộc hay buông xuôi. Đó là lựa chọn sống trọn vẹn từng khoảnh khắc và chỉ cần tốt hơn chính mình của ngày hôm qua.

Một nắm đất nhỏ có thể giúp hạt mầm nảy nở thành cây đại thụ. Và sự bình thường của bạn ngày hôm nay chính là nền tảng cho sự vững chãi mai sau.

Dù cuộc đời ồn ào hay lặng lẽ, dù bạn hướng nội hay hướng ngoại, khi hiểu rõ giá trị sống của chính mình, bạn sẽ không còn mệt mỏi đuổi theo sự rực rỡ của người khác. Sự rực rỡ thật sự không nằm ở hào quang bên ngoài mà nằm ở cách bạn trọn vẹn với hiện tại, biết yêu thương, chấp nhận bản thân và tự hào về cả những thành tựu nhỏ bé nhất của chính mình.

8 câu hỏi để tự nhìn lại sự “rực rỡ” của bản thân

Nếu vẫn đang loay hoay tìm kiếm ánh sáng của riêng mình giữa những áp lực bủa vây? Hải Yến tặng thêm cho bạn bộ câu hỏi dưới đây, là chiếc chìa khóa giúp bạn mở ra cánh cửa:

• Rực rỡ với chính mình: Từ mục tiêu, nội tâm cho đến những giá trị cốt lõi nhất?
• Tìm thấy sự bình an: Khi đứng trước những định nghĩa về “sự rực rỡ” do chính mình đặt ra thay vì chạy theo số đông?
• Chấp nhận bản thân: Học cách ôm ấp cả những điều bình thường và trân trọng sâu sắc từng khoảnh khắc của hiện tại?

Bởi, câu trả lời thường không nằm ở đâu xa mà nằm ngay trong chính cách bạn đối thoại với nội tâm. 8 câu hỏi dưới đây không phải là một bài kiểm tra áp lực, mà là những khoảng lặng để bạn “đi chậm lại” và thấu hiểu nội tâm hơn.

1. Nếu không có ai nhìn thấy hay khen ngợi, mình có còn muốn làm điều mình đang làm không?

Bản thân Hải Yến cũng thường xuyên tự hỏi mình điều này trước mỗi buổi livestream trên fanpage của mình rằng: “Nếu không có ai thả tim, không có ai inbox khen ngợi, liệu tôi có tiếp tục không? Tôi có còn muốn làm công việc mà mình đang làm hay không?”

Trong tâm lý học, đây là “cuộc chiến” giữa động lực ngoại lai và động lực tự thân. Khi làm điều gì đó chỉ để “thu hoạch” lời khen, chúng ta vô tình trao chiếc chìa khóa hạnh phúc của mình vào tay người khác. Ngược lại, nếu bạn làm vì niềm vui thuần khiết hoặc giá trị đạo đức mà mình tin tưởng, bạn sẽ đạt tới trạng thái “dòng chảy” (flow) – nơi sự hài lòng đến từ chính quá trình trải nghiệm chứ không phải kết quả hào nhoáng.

2. Định nghĩa “rực rỡ” bạn đang theo đuổi là của bạn hay của “ai đó”?

Chuyên gia Hải Yến từng đồng hành với một bạn trẻ lớp 12 trong đau khổ vì phải chọn thi ngành Y theo kỳ vọng của phụ huynh, dù ước mơ thực sự của bạn là trở thành họa sĩ. Điều nay gây ra nhiều mâu thuẫn nội tâm cho bạn ấy. Và đây cũng là tình huống diễn ra tại nhiều gia đình.

Cha mẹ định hướng tương lai cho con là một điều tích cực nhưng nó có thể biến tướng nếu như lựa chọn của con không xuất phát từ chính tiềm năng, ước mơ, đam mê của con mà dựa trên sự ép buộc từ người lớn.

Bạn hãy tự hỏi: Mục tiêu này là khao khát của bạn hay là “bản sao” từ mong muốn của ai khác?

3. Hôm nay, bạn dành bao nhiêu thời gian để “vun bồi nội lực” thay vì “đánh bóng vẻ ngoài”?

Giữa một thế giới mà ai cũng cố làm cho trang cá nhân thật hào nhoáng, bạn đã dành bao nhiêu thời gian để làm cho tâm hồn mình mạnh mẽ và bình an hơn, thay vì chỉ cố gắng trông có vẻ “ổn” trong mắt mọi người?

4. Khoảnh khắc nào trong ngày bạn thấy bình yên nhất, dù chẳng có “thành tựu” gì đặc biệt?

Bạn nên trả lời câu hỏi này vào buổi tối để có khoảnh khắc tĩnh lặng cuối ngày khi bạn thực sự được là chính mình nhé!

5. Bạn đang “chạy trốn sự bình thường” vì đam mê hay vì nỗi sợ?

Câu hỏi này đòi hỏi sự chính trực với bản thân. Bạn cố gắng không ngừng vì ngọn lửa khao khát bên trong, hay vì sợ bị phán xét, sợ không đạt được kỳ vọng của cha mẹ, thầy cô, hay sợ bị tụt lại so với bạn bè cùng trang lứa?

6. Nếu cả đời này chỉ là một “người bình thường tử tế”, bạn có trân trọng bản thân không?

Câu hỏi mang tính “thức tỉnh” này, đang giúp chạm đến cốt lõi của khủng hoảng hiện sinh: Nỗi sợ sự vô danh. Trong một xã hội tôn sùng những “siêu sao”, việc chấp nhận mình bình thường thường bị nhầm lẫn với sự thất bại. Tuy nhiên, ý nghĩa cuộc đời không nằm ở quy mô thành tựu, mà ở cách ta sống chân thật (authenticity) với các giá trị đạo đức.

Khi bạn chọn sự tử tế làm kim chỉ nam, bạn đang kiến tạo một “sự rực rỡ nội tại” – thứ không bao giờ bị dập tắt bởi sự lãng quên của đám đông.

7. Có lúc nào bạn mải mê theo đuổi hào quang mà quên mất những giá trị cốt lõi khiến mình hạnh phúc?

Hào quang rất dễ gây “chói mắt”. hãy xác định rõ giá trị cốt lõi của mình là gì. Khi biết điều gì thực sự tạo nên hạnh phúc, bạn sẽ không còn bị cuốn đi bởi những thứ ánh sáng phù du bên ngoài.

Hải Yến có một số “mẹo” nhỏ cực kỳ dễ áp dụng để tìm ra bộ giá trị cốt lõi của riêng mình:

• “Chiếc gương soi” những khoảnh khắc tự hào: Hãy liệt kê ra 3 thời điểm trong quá khứ bạn cảm thấy mình thực sự hạnh phúc và tự hào về bản thân nhất. Lưu ý nhé: Đó không nhất thiết phải là lúc bạn nhận cúp hay huy chương. Đó có thể là lúc bạn đủ can đảm để bảo vệ một người bạn, hay khi bạn kiên trì hoàn thành một bức vẽ dù rất khó. Đằng sau những khoảnh khắc ấy chính là “mầm mống” của các giá trị cốt lõi như: Sự công bằng, Lòng kiên trì, hoặc Sự sáng tạo.
• Phễu lọc” những sự ưu tiên: Nếu bây giờ bạn có 10 đồng năng lượng, bạn sẽ chia cho những việc nào? Hãy thử viết ra các từ khóa như: Gia đình, Tiền bạc, Sự tự do, Sự nổi tiếng, Lòng tốt, Trí tuệ… Sau đó, hãy mạnh tay gạch bỏ dần cho đến khi chỉ còn lại đúng 3 từ bạn không thể sống thiếu. Đó chính là “bộ khung” giá trị giúp bạn đưa ra những quyết định đúng đắn mà không cần nhìn sắc mặt người khác.
• Thử thách “Người quan sát thầm lặng”: Hãy tưởng tượng 10 năm nữa, trong một buổi tiệc họp lớp, bạn muốn mọi người nhớ đến mình vì điều gì? Không phải là bạn đi xe gì hay làm chức vụ gì, mà là “Bạn là người như thế nào?”. Nếu bạn muốn được nhớ đến là một người “đáng tin cậy”, thì Sự tin cậy chính là giá trị cốt lõi mà bạn cần vun bồi ngay từ hôm nay.

Việc tìm ra giá trị cốt lõi cũng giống như việc bạn tìm thấy chiếc mỏ neo cho con thuyền nội tâm của mình. Khi biển đời có “động” hay “hào quang” có rực rỡ đến mấy, chiếc mỏ neo ấy vẫn giữ bạn ở lại với chính mình, vững chãi và bình yên.

8. Ngày mai thức dậy, bạn chọn rực rỡ trong mắt người khác hay chọn vững chãi trong tâm hồn mình?

Trước khi đi ngủ, hãy tự hỏi bản thân câu này. Sau một giấc ngủ để tái tạo năng lượng, bạn muốn dùng ngày mới của mình để “diễn” cho thế giới xem, hay để vun đắp cho sự vững chãi, bình yên từ sâu thẳm tâm hồn?

Lời kết

Bạn hãy ghi nhớ những “từ khóa” quan trọng nhất để mình luôn giữ được sự cân bằng: Hãy định nghĩa lại sự rực rỡ của chính mình. Đừng đợi đến khi đạt được những điều vĩ đại mới cho phép mình mỉm cười. Hãy bắt đầu xây dựng nội lực từ thói quen thiết lập những mục tiêu nhỏ hàng ngày và đừng quên ăn mừng khi hoàn thành chúng. Chính những lần “tự thưởng” ấy là lúc bạn đang soi chiếu và chuyển hóa nội tâm, học cách chấp nhận sự bình thường của bản thân để sống trọn vẹn trong từng khoảnh khắc.

Hải Yến muốn một lần nữa nhấn mạnh rằng: “Chấp nhận sự bình thường không phải là bỏ cuộc. Đó là lựa chọn để chúng ta sống trọn vẹn hơn với mục tiêu, với lý tưởng và với chính cơ thể, trí tuệ mà mình đang sở hữu. Khi hiểu rõ giá trị sống, bạn sẽ đưa ra những quyết định rõ ràng hơn, không còn mệt mỏi hay đau khổ vì mải miết chạy theo sự so sánh với người khác.”

Dù cuộc đời ngoài kia có ồn ào hay lặng lẽ, chỉ cần bạn thấu hiểu chính mình, bạn sẽ không còn khao khát phải “rực rỡ” theo tiêu chuẩn của ai đó đến mức kiệt sức. Hãy cứ là chính mình – một bản thể duy nhất có trái tim ấm áp và tâm hồn vững chãi. Bởi suy cho cùng, mỗi ngày tốt hơn phiên bản của chính mình ngày hôm qua, đó đã là sự rực rỡ nhất rồi!

Bạn đã sẵn sàng để ngày mai thức dậy với một tâm thế vững chãi hơn chưa? Hãy bắt đầu từ mục tiêu nhỏ nhất ngay hôm nay nhé!
Còn nếu bạn hoặc người thân đang loay hoay không biết cuộc đời mình đi đâu về đâu và cần sự hỗ trợ của Hải Yến, vui lòng liên hệ liên hệ Hotline: 096 589 8008 hoặc đặt ngay lịch hẹn tại đây.

Có thể bạn quan tâm:

• Tình yêu tuổi teen: đừng để “trải nghiệm đầu đời” trở thành “vết sẹo cuộc đời”
• Hiểu về 5 đám mây tiêu cực và công thức 4B để giúp con tỏa sáng, thành công
• Tư duy, niềm tin tích cực và tương hỗ